Towards peace of mind

Ieder jaar organiseert de Amsterdamse Raad van Kerken op 4 mei een stadsvesper in de Oude Kerk die voor iedereen toegankelijk is.

Directeur van War Trauma Foundation, Marieke Schouten, was dit jaar uitgenodigd om een toespraak te houden met als  titel: ‘Als vergeten niet helpt’. Na de toespraak was er een avondgebed met het zelfde thema. Aansluitend liepen de aanwezigen in de stille tocht naar de Dam voor de nationale herdenking.

Een deel uit de toespraak van Marieke Schouten:

“Als we over vergeten spreken, dan hebben we het al snel over ons geheugen, over ons vermogen om te herinneren. Dan spreken we over geschiedenis die ons iets zegt over het verleden en die ons kan helpen om het heden te duiden. Als we ons beroepen op ons geheugen, betekent het dat wij nadenken over de geschiedenis. De hele geschiedenis, met het goede en het kwade.   

Oorlog laat zien dat mensen tot ondenkbare dingen in staat zijn, dat laat de geschiedenis ons zien en dat zijn de verhalen die we nu  horen uit Congo, Burundi, Soedan, Tsjetsjenië, en ga zo maar door. Verhalen van mensen die vaak voor hun leven getekend zijn door de traumatische gebeurtenissen die ze meemaken. War Trauma Foundation werkt in landen die oorlogen hebben meegemaakt. Vaak zijn de oorzaken van die oorlogen niet weg, ook al is dan misschien officieel de vrede getekend. Hoe gaan we dan om met de soms ongekende omvang van leed, van onderling wantrouwen, van gemeenschappen waarin de sociale structuren kapot gemaakt zijn, waar slachtoffer en dader naast elkaar kunnen wonen?”

De woorden ‘hoop en vrede’ voelen soms ongepast als we luisteren naar de verhalen van mensen met hun verdriet. En toch: als vergeten niet helpt, kunnen we bouwen aan hoop en vertrouwen.

Zoals  Vaclav Havel het verwoordde:

Diep in ons zelf dragen we hoop:
als dat niet het geval is,
is er geen hoop.

Hoop is de kwaliteit van de ziel
en hangt niet af
van wat er in de wereld gebeurt.
Hoop is niet voorspellen of vooruitzien.
Het is een gerichtheid van de geest,
een gerichtheid van het hart,
voorbij de horizon verankerd.

Hoop in deze diepe en krachtige betekenis
is niet hetzelfde als vreugde
omdat alles goed gaat
of bereidheid je in te zetten
voor wat succes heeft.

Hoop is ergens voor werken
omdat het goed is,
niet alleen omdat het kans van slagen heeft.
Hoop is niet hetzelfde als optimisme
evenmin de overtuiging